KŁYKCINY KOŃCZYSTE

Co to są kłykciny kończyste?

Kłykciny kończyste (brodawki płciowe, brodawki narządów płciowych) - to choroba wirusowa wywoływana przez wirus HPV (Human Papillomae Virus - wirus brodawczaka ludzkiego). (Więcej o HPV tutaj). Są to zmiany (narośla, wykwity) na skórze, zwykle pojawiające się w okolicach zewnętrznych narządów płciowych, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Bardzo często zmiany te mają białawy kolor lub naturalny kolor skóry, ale mogą być również ciemniejsze. Wielkość zmiany (brodawki narządów płciowych) może być bardzo mała, niemal niewidoczna gołym okiem, aż po duże rozlegle wykwity skórne ( tzw. kalafiorowate wykwity).

Nasilenie brodawek może być różne -od niewielkich zmian brodawkowych do olbrzymich kalafiorowatych tworów (zwłaszcza u kobiet), które mogą obejmować całą okolicę krocza, aż do odbytu. Brodawki mogą wystąpić jako pojedyncze zmiany lub rozsiane i zlewające się. W większości przypadków nie dają specjalnych objawów, ale może wystąpić swędzenie, pieczenie, bolesność, a nawet krwawienie.

U kobiet najczęściej pojawiają się w okolicy pochwy, ale mogą także wystąpić w szyjce macicy. Brodawki, oprócz nieprzyjemnych objawów zewnętrznych oznaczają dla kobiety bardzo często ograniczenie aktywności seksualnej, obniżenie nastroju i możliwość depresji. Stwierdzenie kłykcin kończystych u kobiet w ciąży jest najczęściej wskazaniem do ukończenia ciąży poprzez cięcie cesarskie, ze względu na możliwość przeniesienia zakażenia z matki na dziecko podczas porodu. Zakażenie u dziecka najczęściej objawia się zmianami laryngologicznymi (brodawczakowatość krtani) pojawiającymi się w okresie pierwszych 6 miesięcy życia.

U mężczyzn brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste, brodawki płciowe) najczęściej pojawiają się na penisie lub mosznie. Mogą również umiejscowić się przy ujściu cewki moczowej oraz w okolicy odbytu, rzadziej w okolicy pachwiny. Ich wystąpienie może powodować inne schorzenia, takie jak stulejka, przewlekłe zapalenie cewki moczowej, często pacjenci odczuwają ból w miejscu ich występowania.

Przyczyną kłykcin (brodawek płciowych, kłykcin kończystych) są wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV), w szczególności typu 6 i 11. Mimo, że jest to łagodna choroba, to dla pacjentów jest bardzo przykrą i krępującą dolegliwością. Pacjenci zakażeni wirusem typu 6 i 11, mogą zetknąć się także z innymi rodzajami wirusów HPV, które mogą powodować inne, bardziej poważne choroby (np. raka szyjki macicy). Jest to kolejny powód, dla którego warto poddać się badaniom lekarskim.

Zwykle okres inkubacji wirusa wynosi od trzech tygodni do trzech miesięcy, ale może trwać kilka lat. Objawowa forma choroby w postaci brodawek narządów płciowych (kłykcin kończystych) występuje tylko u  1-2% osób zainfekowanych. Inni stają się nosicielami wirusa. U tych osób brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste, brodawki płciowe) mogą pojawić się później zwłaszcza w okresach osłabienia organizmu (osłabiona odporność, itp.). W przypadku, kiedy brodawki narządów płciowych nie są leczone mogą się powiększać, wzrastać, pozostawać niezmienione lub nawet samoczynnie zniknąć. U 10-30% leczonych przypadków po leczeniu i zniknięciu brodawek mogą pojawić się ponownie. Infekcja w różnych stadiach może utrzymywać i rozwijać się w organizmie przez całe życie.

Rozległe brodawki płciowe sromu u kobiety (na większych i mniejszych wargach sromowych)

 

genitální bradavice  
 

Brodawki płciowe na penisie

 

genitální bradavice genitální bradavice genitální bradavice

 

Rozległe brodawki płciowe okolic odbytu

 

 genitální bradavicegenitální bradavice

Przyczyny

Brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste, brodawki płciowe) są szeroko rozpowszechnioną chorobą, której liczba wciąż rośnie. Kłykciny są spowodowane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV-Human Papillomae Virus) typu 6 i 11, który przekazywany jest prawie wyłącznie przez kontakt seksualny. Infekcje wirusem HPV są jednym z najczęstszych schorzeń przekazywanych drogą płciową. Do zakażenia może dojść nie tylko w trakcie stosunku, także podczas pieszczot okolic intymnych. Ryzyko infekcji występuje także w przypadku uprawiania seksu analnego i oralnego.

Infekcja może być przenoszona poprzez drobne urazy błony śluzowej u zakażonego partnera. W mniejszym stopniu może być wynikiem przenoszenia się z rąk na genitalia. Najczęściej choroba dotyczy grupy młodych kobiet ok. 20 r. życia i homoseksualistów.

Czynnikiem ryzyka przeniesienia zakażenia jest zarówno liczba partnerów seksualnych, jak i częstotliwość współżycia.

Większa liczba partnerów seksualnych zwiększa prawdopodobieństwo zakażenia, ale może do niego dojść również w monogamicznym związku i także podczas tylko jednego stosunku płciowego.To zależy od poprzednich doświadczeń seksualnych partnera / partnerki.

Leczenie

Wybór metody leczenia poprzedza badanie kliniczne przeprowadzone przez lekarza. Lekarz może zlecić wykonanie biopsji i badanie histologiczne próbki tkanki pobranej z miejsca chorobowej zmiany. Kobiety są również kierowane do badania cytologicznego w celu wykluczenia choroby nowotworowej szyjki macicy.

Oprócz badań laboratoryjnych przeprowadzany jest dokładny, wnikliwy wywiad, ponieważ brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste, brodawki) często pojawiają się wtórnie w następstwie innych chorób przenoszonych drogą płciową. Właściwe jest również, aby rozważyć badanie przeciwciał na obecność zakażenia wirusem HIV (AIDS).

Współczesna medycyna oferuje szereg możliwości leczenia brodawek narządów płciowych (kłykcin kończystych, brodawek płciowych). Niestety, żadna z metod nie jest w 100% skuteczna.

Leczenie miejscowe – obejmuje:

Krioterapia (ciekłym azotem)
Metoda ta polega na zastosowaniu niskiej temperatury poprzez kontakt zmienionej chorobowo tkanki z ciekłym azotem. Zabieg wykonywany przez chirurga za pomocą wacika lub specjalnego aplikatora 1-2 razy w tygodniu. Czas trwania leczenia zależy od wielkości i lokalizacji zmian. Zaletą tej metody jest niski koszt zabiegu, łatwa procedura i praktycznie uniwersalne zastosowanie. Sukces krioterapii ocenia się na 67-92%.

Podofilina 10 - 25% roztwór - według najnowszych zaleceń nie jest aktualnie odpowiednim wyborem terapeutycznym ze względu na ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej i istnienia innych alternatywnych metod o podobnej skuteczności.

Kwas trójchlorooctowy (80 - 90% roztwór)
Roztwór aplikuje się precyzyjnie na zmiany raz na tydzień. Jeżeli 6 aplikacji nie daje efektu, właściwa jest modyfikacja (zmiana) leczenia. Po maksymalnej liczbie zastosowań (6)- skuteczność wynosi około 80%. Trudność zastosowania roztworu polega na tym, że substancja łatwo spływa poza obszar brodawki na niezmienioną skórę i może powodować intensywne pieczenie.

Metody chirurgiczne
Zaletą metod chirurgicznych jest głównie skrócenie procesu leczenia do jednej wizyty  w gabinecie specjalisty. Procedura jest zazwyczaj wykonywana w znieczuleniu miejscowym. Brodawki usuwa się za pomocą narzędzi (skrobak, łyżka, skalpel). Odsetek skuteczności wynosi około 80-100%.

Elektrokoagulacja
Terapia ta jest zwykle skuteczna, ale bolesna. Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym i nie jest przeznaczony dla pacjentów z rozrusznikiem serca. Skuteczność od 60 do 90%.

CO2 laser i inne metody laserowe
Zaletą metod laserowych jest ich wysoka dokładność, co ogranicza uszkodzenie otaczających tkanek i prowadzi do dobrego efektu kosmetycznego i małej ilości brodawek wtórnych. Wadą jest wysoka cena.

Niestety, żadna z tych metod nie gwarantuje, że brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste) nie pojawią się ponownie. Należy mieć na uwadze, że jest to choroba wirusowa.

Obecny rynek farmaceutyczny w Polsce oferuje pacjentom cierpiącym na brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste, brodawki płciowe) trzy rodzaje produktów leczniczych, z możliwością samodzielnej aplikacji - podofilotoksynę, Imiquimod i nowy lek - sinekatechinę (oczyszczony ekstrakt z liści zielonej herbaty). Produktem leczniczym o wysokiej wydajności w postaci maści stosowanym miejscowo na dotknięte obszary jest sinekatechina, która aplikowana samodzielnie przez pacjenta w domu zapewnia poczucie pełnej intymności i prywatności.

Metody farmakologiczne

Podofilotoksyna - dostępna na rynku jako krem (1g zawiera 1,5 mg podofilotoksyny). Lek stosuje się 2 razy na dobę przez trzy dni, a następnie 4 dni przerwy. Jeżeli po tygodniu brodawki nie ustąpią taki cykl leczenia należy powtórzyć (3 dni stosować krem, 4 dni przerwy), maksymalnie 4 tygodnie leczenia. Skuteczność ok. 43-70%, ale w badaniach klinicznych odnotowano bardzo wysoki odsetek nawrotów 8-100%. Podofilotoksyny nie należy stosować w okresie ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci.

Imiquimod 5% - krem do stosowania miejscowego, immuno-modulator. Mechanizm działania polega na miejscowym uwalnianiu cytokin. Krem aplikuje się 3 razy w tygodniu wieczorem (przed snem) przez maksymalnie 16 tygodni. Skuteczność preparatu po 4 miesiącach leczenia ocenia się na na ok. 70%. Ryzyko nawrotu brodawek narządów płciowych (kłykcin kończystych) jest bardzo niskie między 6-20%. Bezpieczeństwo stosowania leku w trakcie ciąży nie zostało zweryfikowane.

Sinekatechina 10% maść. Jest to lek na bazie naturalnego ekstraktu z liści zielonej herbaty, które mają działanie przeciwzapalne i przeciwwirusowe. Maść stosuje się 3 razy dziennie przez okres maksymalnie 16 tygodni. Lek nie powinien być stosowany w okresie ciąży. Całkowite wyleczenie brodawek płciowych (kłykcin kończystych) uzyskuje się u 47-59% pacjentów w ciągu 12 do 16 tygodni leczenia. Ryzyko nawrotu brodawek po 12 tygodniach wynosi tylko 7-11%.

Profilaktyka

Można powiedzieć, że właściwie jedynym niezawodnym zabezpieczeniem przed wirusem HPV i wystąpieniem kłykcin kończystych (brodawek płciowych, kłykcin) jest abstynencja seksualna, ponieważ użycie prezerwatywy nie jest całkowicie skutecznym sposobem, przede wszystkim dlatego, że wirus brodawki narządów płciowych (kłykcin kończystych, brodawek płciowych) występuje w miejscach, które podczas stosunku nie są przez prezerwatywy chronione.

Ze względu na długi okres inkubacji nie ma gwarancji, że partner, który nie ma objawów zakażenia, nie jest nosicielem wirusa.

Ważną zasadą profilaktyki jest przede wszystkim unikanie przypadkowych kontaktów seksualnych i przestrzeganie higieny. Jeżeli dojdzie do zakażenia jednego z partnerów to druga osoba koniecznie powinna wykonać test na obecność wirusa HPV.

Jak już wspomniano, stosowanie prezerwatywy nie jest doskonałą ochroną, ale jednak w pewnym stopniu zmniejsza ryzyko.

Jest również ważne, aby zrozumieć, że każda choroba narządów płciowych zwiększa ryzyko przenoszenia innych bardziej poważnych chorób przenoszonych drogą płciową!